Articles

Zichtbaar maken van data en doelen

Schermafbeelding 2019-10-03 om 12.51.14

Binnen het huidige onderwijs zijn veel scholen bezig met het zichtbaar maken van data en doelen voor en door leerlingen.

Schermafbeelding 2019-10-03 om 12.51.14

 

 

 

 

Met een data- en doelenmuur in de klas maak je samen met je leerlingen zichtbaar waar jullie voor willen gaan en hoe jullie dat willen bereiken. De productiviteit, effectiviteit, saamhorigheid en het plezier in leren gaan hierdoor vooruit. Hoe betrek jij je leerlingen bij het proces van het verbeteren van hun resultaten? En hoe laat je de doelenmuur aansluiten op de persoonlijke leerdoelen van je leerlingen?

Ook ik ben in de klas en schoolbreed hier mee aan het stoeien en door informatie hierover op te zoeken kwam ik terecht bij Medilex onderwijs. Medilex onderwijs is een opleider voor het onderwijs! Elk schooljaar zijn er meer dan 150 congressen, cursussen, masterclasses, opleidingen en e-learning modules.

Screenshot_2019-10-03 Zichtbaar maken van data en doelen – Medilex Onderwijs

19 November hebben ze een congres op de planning staan dat zal gaan over het zichtbaar maken van data en doelen. Meerdere onderwerpen komen aan bod, zoals:

  • Welke leerdoelen zijn geschikt voor visualisatie en hoe kies je welke doelen centraal staan?
  • Hoe maak je het groeiproces in het gedrag van jouw leerlingen zichtbaar?
  • Hoe stel je een portfolio samen en voer je een portfoliogesprek?

Hoe ziet het dagprogramma eruit?

9.30 Ontvangst met koffie, thee en uitreiking congresmap

10.00 Opening en inleiding door de dagvoorzitter
Lydia van Deelen, 
managing consultant Eduuq

  • Wat maakt het zichtbaar maken van data en doelen zo effectief?

10.30 Gedragsverandering
Ria van Duijn, 
leerkracht basisonderwijs, taalcoördinator en trainer 

  • Hoe formuleer en visualiseer je samen met je leerlingen gedragsdoelen met concrete acties?
  • Hoe maak je het groeiproces in het gedrag van jouw leerlingen zichtbaar?
  • Praktische tips om de data- en doelenmuur te gebruiken bij leerlingen met gedragsproblemen

11.30 Koffie- en theepauze 

11.45 Eigenaarschap
Marijke Broer, 
initiatiefnemer van het programma ‘Continu verbeteren’ (Klasse.pro) en trainer

  • Hoe sluit je de doelenmuur aan op de persoonlijke leerdoelen van je leerlingen?
  • Welke rol hebben jouw leerlingen in het gebruik van de data- en doelenmuur?
  • Hoe betrek jij jouw leerlingen bij het proces van het verbeteren van hun resultaten?

12.45 Verzorgde Lunch

13.45
Leerdoelen en feedback
Harmen Veldhuis, voormalig leerkracht en onderwijsadviseur Expertis Onderwijsadviseurs

  • Welke leerdoelen zijn geschikt voor visualisatie en hoe kies je welke doelen centraal staan?
  • Hoe formuleer je haalbare doelen en succescriteria?
  • Hoe gebruik je de data- en doelenmuur om effectieve feedback te geven?

14.45 Koffie- en theepauze

15.00
De rol van de leerkracht
Rosemarie Terlouw en Annemieke Kalkman, 
leerkrachten en trainers bij ‘Raak in eigenaarschap’

  • Wat verandert er in de rol van de leerkracht tijdens het werken met een data- en doelenmuur?
  • Hoe stel je een portfolio samen en voer je een portfoliogesprek?
  • Tips en voorbeelden uit de praktijk

16.00
Afsluiting door de dagvoorzitter

Na het lezen van deze informatie was ik meteen enthousiast, mijn eerste reactie was: ‘hier wil ik naar toe!’. Ik verwacht namelijk in één dag veel theoretische kennis op te doen over dit onderwerp, maar hoop ook dat er veel praktijkideeën worden gedeeld waarmee ik direct aan de slag kan.

Het lijkt mij heel mooi om mijn team na het congres mee te nemen in dit onderwerp en mijn ervaringen te delen. We staat aan het begin van het werken met de doelenmuur, de ene collega is er verder in dan de andere collega. Ook werken we vanaf dit jaar met units, ik ben benieuwd of hier ook naar wordt verwezen omdat dit natuurlijk ook een andere manier van organisatie vraagt en misschien dan ook een andere manier van omgaan met data en doelen.

Door dit congres te volgen hoop ik dat we allemaal ermee aan de slag kunnen gaan en hier ook een doorlopende lijn in kunnen creëren. Wat ik ook graag zou willen leren is om de doelenmuur vooral ook van de kinderen te maken, kinderen moeten eigenaar zijn van hun eigen leerproces, zowel op cognitief gebied als op sociaal vlak.

Wanneer je net als mij op zoek bent naar een informatie over het zichtbaar maken van data en doelen raad ik je aan om eens een kijkje te nemen op de website van Medilex onderwijs en je wellicht ook aan te melden voor het congres! Mocht je me tegen komen tijdens het congres mag je altijd een babbeltje met me beginnen, vind ik leuk! Wie weet tot dan!

 

Leren zichtbaar maken – visible learning

leren zichtbaar maken1

Een van de speerpunten binnen het geven van onderwijs  kan zijn: leren zichtbaar maken oftewel visible learning. Grondlegger hiervan is John Hattie, hij geeft aan dat het de rol van de leerkracht is om de leerlingen te brengen van waar ze zijn naar waar ze zouden moeten zijn. Dit is volgens Hattie het morele doel van onderwijs (Hattie, 2012). Een mooie uitspraak die hierbij aansluit is dat het er niet om gaat wat we onderwijzen, maar om wat we de leerlingen leren (Kohn, 2008).

Hattie bedoelt met leren zichtbaar maken, dat het lesgeven zichtbaar moet zijn voor de leerlingen en dat het leren van de leerlingen zichtbaar moet zijn voor de leerkracht. Hierbij is aandacht voor wat het meeste of minste effect voor de leerling resultaten. Wanneer dit zichtbaar is kunnen alle leerlingen het hoogste niveau van presteren bereiken.

Hattie heeft door onderzoeken een barometer kunnen opstellen van effectiviteit, namelijk:
- Boven de o,4= zone van gewenste effecten
- 0,15 tot 0,4= lichte effecten
- 0 tot 0,15 = geringe effecten
- Lager dan 0 = negatieve effecten

Effectgrootten+variabelen

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Over naar de praktijk, hoe kunnen wij deze theorie toepassen. Een aantal algemene tips:

- Maak gebruik van convergente differentiatie. Bij convergente diffrentiatie wordt er een minimumdoel voor de groep als geheel gesteld. Alle kinderen doen mee aan de groepsinstructie en profiteren zodoende van de uitleg van de leerkracht en van elkaar. Na de groepsinstructie gaat de groep de leerstof zelfstandig verwerken, waardoor de leerkracht tijd heeft om de risicoleerlingen extra instructie te geven. Dit wordt ook wel begeleide inoefening genoemd. Risicokinderen krijgen dus groepsinstructie én verlengde instructie. De instructietijd wordt zodoende enorm vergroot voor deze leerlingen. Voor de kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong is er verdiepingsstof die aansluit op het leerdoel van de les.
- Ben een leerkracht die lesgeeft en niet een leerkracht die werkcondities creëert. Modellen is hierbij heel belangrijk.
- Praat met elkaar over wat de leerlingen leren. Handige vragen die je hierbij kunt stellen zijn: wat leer je?, waar werk je aan?, wat doe je als het niet weer?, hoe weet je, dat je klaar bent? en hoe weet je dat je het goed hebt gedaan?
- Laat leerlingen samenwerken, dit is ook goed voor de motivatie. Tutoren kan heel effectief zijn, peer tutoren heeft zelf een effectgrootte van 0,55!  Peer tutoren is een vorm van samenwerking waarbij één van de twee leerlingen een duidelijk helpende, ondersteunende rol op zich neemt. De begeleidende leerling of “tuto” kan in een hogere klas zitten, maar even goed kan het ook om twee klasgenoten gaan.

Wat je kun nog meer doen?
Maak jezelf lid van de Facebook groep leren zichtbaar maken. Hier vind je allerlei makkelijk bruikbare ideeën om toe te passen in de klas of zelfs schoolbreed. Een paar voorbeelden:
leren zichtbaar maken

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

leren zichtbaar maken1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ook kun je heel veel ideeën vinden op Pinterest, zelf heb ik ook een bord gemaakt. Zoeken op: visible learning, leren zichtbaar maken, John Hattie etc.

Komend schooljaar ga ik ook aan de slag met ‘leren zichtbaar maken’, ideeën die ik dan uitvoer zal ik zeker delen op mijn site.